Programmabegroting 2027

Voorzitter,

‘De politiek spreekt voor wie geen stem hebben, die handelt voor wie geen handen hebben, die een weg baant voor wie geen voeten hebben, die helpt wie geen helper hebben.’ Het zijn de woorden uit de Bergrede van Willem Aantjes. Hij herleidde christelijke politiek tot de woorden uit Mattheus 25: ‘hongerigen voeden dorstige te drinken geven, vreemdelingen huisvesten, naakten kleden, zieken en gevangenen bezoeken’.

Het christelijksociaal denken roept ons op om de mens te zien. En dan niet de mens als werknemer, als modelburger of als autonoom individu. Nee, de hele mens in zijn basale verlangens en grote dromen, met al zijn angsten en onzekerheden. In zal zijn geloof en ongeloof. Met al zijn bloeiende talent en met al het menselijke tekort.

In een tijd waarin Nederland rijker is dan ooit, waar technische mogelijkheden groter zijn dan ooit, zou je verwachten dat we tegen elkaar kunnen zeggen dat het goed gaat. In onze christelijke traditie zeggen we dan: er zijn veel zegeningen te tellen. Dat is waar. Veel mensen hebben het goed, ook in Woerden. Maar we voelen allemaal. Dat is niet het hele verhaal.

Jongvolwassenen behoren niet meer tot de gelukkigste leeftijdsgroepen, maar zijn inmiddels de ongelukkigste groep. Jongvolwassenen kunnen geen huis vinden. Jongeren lopen vast en kunnen niet op tegen de enorme prestatiedruk.  Nog nooit hebben er zoveel kinderen thuisgezeten als nu. Nog nooit zoveel kinderen krijgen een vorm van jeugdzorg als nu. En dan heb ik het alleen nog maar over jongeren en kinderen.

Zien wij deze jongeren? Zien wij onze inwoners? Ziet dit college haar inwoners? Ziet het college de jongere uit Zegveld die een woning zoekt, de ondernemer die vastloopt in procedures, het kind dat thuis zit en de vrijwilliger die wordt overspoeld met vragen?

We monitoren en hebben onze inwoners in beeld, maar zien we zo ook daadwerkelijk?

De ChristenUnie-SGP mist de samenleving en de inwoners in de plannen van het college voor 2027. Wat gaat er voor de inwoners van Woerden, Harmelen, Kamerik en Zegveld veranderen ‘in de echte wereld’ in 2027?

Voorzitter, graag wil ik het verhaal van Syb Talma als spiegel voor onze roeping voorhouden aan het college en aan ons als raad. Het is de spiegel voor onze inzet in de Woerdense Politiek.

Syb Talma, voor velen waarschijnlijk een onbekende, was een predikant uit de welgestelde middenklasse. Als jonge dominee in Heinenoord en Vlissingen zag hij hoe zwaar het leven was van de havenarbeiders en hoe diep armoede en verslaving levens kapot makten. De jonge Syb zag dat met eigen ogen hoe zwaar het leven kon zijn voor de mensen buiten zijn eigen bubbel.

Ook vandaag zijn we met veel mensen het materiaal goed hebben. Ook in Woerden. We kunnen lang spreken over alles wat we in de krant lezen en op onze telefoon voorbij komt. Maar raakt het ons? Zien wij de inwoners? Ziet u de inwoners buiten deze raadzaal? Buiten dit gemeentehuis?

Talma zag de mens en voegde daar de daad bij het woord. In Vlissingen stelde hij speciale diakenen en wijkzusters in voor de armenzorg. Hij ving vrouwen op die uit de prostitutie kwamen en hielp hen bij het vinden van beter werk en een vast inkomen. Hij zag de mens, maar ook de systemen en structuren die de mens klein hielden. Talma werd een drijvende kracht in de christelijke arbeidersbeweging. Hij stichtte een woningbouwvereniging, met heel veel arbeiders die op zoek waren naar betaalbare woningen. Hij zag de ‘mens als kostbaar goed’ en ging de politiek in. Hij legde als minister de basis voor onze verzorgingsstaat. Hij zag de mens en pakte door!

‘De politiek spreekt voor wie geen stem hebben, die handelt voor wie geen handen hebben, die een weg baant voor wie geen voeten hebben, die helpt wie geen helper hebben.’

En wat zien de inwoners van dit college komend jaar? Een college dat onderzoekt, verkend, programma’s ontwikkelt/opstelt, herijkt, evalueert, bestuursopdrachten opstelt, benchmarken uitvoert, assets in beeld brengt, kansen in kaart brengt, lobbyt, een visie formuleert.

Maar we zien ook lichtpuntjes:

• De uitbreiding van de brugfunctionaris op 9 scholen. Zodat vader, moeders en kinderen die een hulpvraag hebben worden gezien.
• Het vergroenen van het Orakelplein.
• De inzet van 2 extra BOA’s voor een bredere inzet op overlastlocaties en het contact met inwoners.
• De gedragscampagne gericht op afvalpreventie en hergebruik.
• De start van de zorgarrangementen.
• Een programma voor inwoners van het Azc gericht op meedoen, ontwikkeling en ontmoeting.
• Het uitvoeren van de energie-armoede aanpak voor koopwoningen.

Bij deze 7 acties zien onze inwoners daadwerkelijk iets veranderen in hun omgeving. En dat is goed. Daar zijn we voor! En wat de ChristenUnie-SGP betreft had deze programmabegroting met veel meer van dit soort concrete lichtpuntjes gevuld mogen zijn. Concrete acties waarbij onze inwoners daadwerkelijk in de echte wereld zien: he, de gemeente is aan het werk voor mij, voor ons.

Maar wat de ChristenUnie-SGP betreft kan dat op meer terreinen. Meer zichtbaar resultaat voor onze inwoners in 2027. Zodat inwoner ook zien dat zij in goede handen zijn bij dit gemeentebestuur.

En gelukkig staan we daar niet alleen in. Samen met D66, Lijst van der Does, Volt en Woerden & democratie hebben we de handen in elkaar geslagen en 12 verbetervoorstellen gepresenteerd als agenda voor een sterke samenleving voor 2027. Als een Gideonsbende zetten we ons in voor onze inwoners. Klein en in getal niet opgewassen tegen de grote meerderheid. Maar wel met een hart en oog voor de samenleving.

Enkele voorstellen uit deze agenda zal ik toelichten.

• Allereerst het voorstel voor een concrete woningbouwlocatie in Zegveld. In tegenstelling tot Kamerik en Harmelen wordt Zegveld niet genoemd in de programmabegroting. En laat heel duidelijk zijn: ChristenUnie-SGP is blij met de plannen in Kamerik en Harmelen. Maar Zegveld mag niet ontbreken. Voor de leefbaarheid, het voortbestaan van de verenigingen, de school en de ondernemingen is het van groot belang dat er op afzienbare tijd woning bijkomen. En zonder plan geen woning. Er moet dan ook dit jaar gestart wordt met een ruimtelijke procedure in Zegveld. Want we zijn zo 5 jaar verder.
• Motie regeldruk verminderen. Regelgeving en procedures zijn soms verstikkend, omdat er zoveel moet worden bijgehouden dat het initiatief uitdooft. Maar een veerkrachtige samenleving waar mensen verbonden zijn, vraag een overheid zonder bedilzucht. Blijf investeren in maatschappelijke verbanden, in nieuwe vormen van collectief. Als antwoord op de vragen. Talma deed het ook door woningbouwverenigingen op te richten.

We zien een breedgedragen wens om procedures en regelgeving te vereenvoudigen. We Maar het moet en het kan echt sneller dan dat dit college voorstelt.

• Daarnaast stellen we voor om aan te sluiten bij de campagne ‘Samen druk verlagen’. Wij maken ons grote zorgen om onze jongeren. Zoals ik al eerder aangaf: jongeren behoren inmiddels de ongelukkigste groep. En dat kan en mag niet als je nog een heel leven voor je hebt. In de programmabegroting is ook aandacht voor jongeren, gelukkig. Acties zijn gericht op het versterken van de weerbaarheid. Maar soms, is de overheid niet het antwoord. Wij geloven niet dat we de weerbaarheid van jongeren kunnen vergroten. Dat is iets van de maakbare wereld die er in onze ogen niet is. Maar als overheid hebben we wel samen met scholen, ouders, organisaties zoals sportverenigingen de verantwoordelijkheid om bewustwording te creëren, om de lat wat lager te leggen.
• Van de jongeren gaan we naar de kinderen. Mevrouw Noorthoek was laatst hier in de raadzaal met ene klas van De Schakel. Liv had namelijk een brief gestuurd dat ze graag kinderburgemeester wilde worden. Nu doen wij geen voorstel voor een kinderburgemeester, ook een goed idee trouwens, maar een voorstel voor het organiseren van een kindermotiemarkt of een vergelijkebare vorm. Dit gaat een stap verder dan de jaarlijkse bezoeken. Kinderen wordt actief uitgedaagd om mee te denken aan voorstellen en oplossingen. Kinderen worden hierbij geënthousiasmeerd, worden betrokken bij het gemeentebestuur en er kunnen nog verrassend goede ideeën uitkomen.
• En tot slot hebben wij een voorstel om meer maatwerk en minder administratieve lasten te bewerkstelligen voor vluchtelingenwerk. En alvast vooruitlopend op de bestuurlijke reactie waar ik straks over wil zeggen wil ik hierbij aangeven dat dit dus een exemplarisch voorbeeld is van de twee werelden die er zijn. Binnen en buiten het gemeentehuis. De reactie van het college laat zien dat zij niet weet wat er in de echte wereld gebeurt. Hoe dit wordt ervaren. Daarnaast is er een verschillende visie op dit vraagstuk wat ook niet helpend is als je een gezamenlijk belang hebt en niet zonder elkaar kan.

Als ChristenUnie-SGP hebben wij een nieuwe rol in de oppositie. Maar wij zullen geen oppositie voeren om het oppositie voeren. U zult van ons geen 180 graden draai verwachten. De ChristenUnie-SGP wil bouwen aan de Woerdense samenleving. Dus als plannen bijdragen, dan zullen we ze steunen. Als er politiek moed wordt getoond om structuren te wijzigen die mensen in de knel brengen, als er wordt doorgepakt. Dan vindt u ons aan uw zijde. Wij missen de samenleving in de plannen voor 2027, we missen het christelijk sociaal denken. Daarom doen we verbetervoorstellen.

De reactie van het college op deze uitgestoken hand is op z’n zachtst gezegd; teleurstellend. En voelt eerder als een klap in het gezicht. De bestuurlijke reactie schetst een beeld van een college dat geen ruimte wil geven aan de raad, zowel de coalitie als de oppositie. Deze bestuurlijke reactie nodigt niet uit tot samenwerking maar tot het op afstand houden van de raad. Deze bestuurlijke reactie snoert de mond van de raad en slaat het debat dood. Is dit hoe we de komende vier jaar met elkaar omgaan?

Staan we er nog voor open om naar elkaar te luisteren? College? Wilt u de raad horen? Wilt u wel met de raad in gesprek? Maar ook collega-raadsleden. Luisteren we nog wel naar elkaar? Of houdt iedereen zijn spreekbeurt en blijven we vooral op onze eigen plek zitten? Of durven we vanaf vandaag de stap te zetten om met elkaar zoeken naar de beste oplossing voor Woerden?

Tot slot, Ik begon met de bergrede van Willem Aantjes. Spreken voor wie geen stem hebben, handelen voor wie handen hebben, een weg banen voor wie geen voeten hebben, helpen wie geen helper hebben. De essentie van christelijke politiek. Ik eindig met de bergrede van Jezus.

‘Laat uw licht alzo schijnen voor de mensen, dat zij uw goede werken mogen zien, en uw Vader, Die in de hemelen is, verheerlijken.’

Voorzitter, Ik wens dit college veel zegen en wijsheid toe voor dit komende jaar. Zie uw inwoners en luister naar uw raad, alle 31. Laat uw licht schijnen voor de inwoners zodat zij uw goede werken mogen zien.